आश्विन २८, २०८३ / 2026-10-14
आश्विन २८, २०८३ / 2026-10-14
काठमाडौं । युक्रेनका केही हतियारले स्टारलिंक इन्टरनेट नेटवर्कमा जोडिइरहन सक्ने अधिकतम गति सीमित गरिएको बताइएको छ । यस पश्चात युद्धमैदानमा सैन्य अभियान प्रभावित भएको युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीका सल्लाहकारले चेतावनी दिएका छन् ।
जेलेन्स्कीका सल्लाहकार सेर्ही बेस्क्रेस्नोभले एलन मस्कको कम्पनी स्पेसएक्सले रातारात प्रतिघण्टा १०० माइल (१६० किलोमिटर) भन्दा बढी गतिमा चल्ने उपकरणको स्टारलिंक कनेक्सनमा सीमा तोकेकोबारे युक्रेनलाई जानकारी नदिइएको बताएका छन् ।
स्टारलिंक युक्रेनका लागि महत्त्वपूर्ण उपकरण हो । यसले युक्रेनी सेनालाई रुसका लक्ष्यतर्फ ड्रोन प्रभावकारी रूपमा निर्देशित गर्न र युक्रेनी आकाशको सुरक्षा गर्न सहयोग पुर्याउँदै आएको छ ।
स्पेसएक्सको कदमलाई संयोग मात्र मान्न नसकिने भन्दै बेस्क्रेस्नोभले यो अहिलेको राजनीतिक परिस्थितिसँग सम्बन्धित रहेको बताएका छन् । कम्पनीले यसबारे कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन ।
बुधबार टेलिग्राममा लेख्दै बेस्क्रेस्नोभले स्पेसएक्सले रातारात स्टारलिंक टर्मिनलमा गति सीमा लागू गरेको र यसले पहिले नै ‘धेरै सैन्य अभियानमा अवरोध’ पुर्याएको बताएका थिए ।
यसैबीच, रुसी क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमणमा परी रातारात कम्तीमा ६ लाख युक्रेनी नागरिक विद्युत् सेवाबाट वञ्चित भएको जेलेन्स्कीले बताएका छन् ।
उनका अनुसार राजधानी किभ र आसपासको क्षेत्र तथा उत्तरपूर्वी सहर खार्किभमा महत्त्वपूर्ण ऊर्जा पूर्वाधारमा प्रहार गरिएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार रुस र युक्रेनबीच ‘ऊर्जा युद्धविराम’ भएको दाबी गरे पनि आक्रमण भएको हो ।
स्थानीय अधिकारीका अनुसार किभमा तीन जनाको मृत्यु भएको छ । रुसले भने युक्रेनी सेनाले प्रयोग गर्ने सञ्चार तथा ऊर्जा केन्द्रलाई लक्षित गरी ‘व्यापक’ आक्रमण गरेको जनाएको छ ।
बुधबार पछि उत्तरपश्चिमी सहर लुत्स्कस्थित एउटा गोदाममा रुसी ड्रोन आक्रमण हुँदा कम्तीमा छ जनाको मृत्यु भएको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन् ।
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले सन् २०२२ मा युक्रेनमाथि पूर्णस्तरको आक्रमण सुरु गरेका थिए । हाल रुसले युक्रेनको करिब २० प्रतिशत भूभाग नियन्त्रणमा राखेको छ ।
स्टारलिंकको गति सीमाले ड्रोन सञ्चालनमा असर
जेलेन्स्कीका सल्लाहकारले अर्को पोस्टमा स्टारलिंक रुसले विकास गरेका नयाँ जेट इन्जिनयुक्त ड्रोनलाई खसाल्न प्रयोग गरिने इन्टरसेप्टर ड्रोन सञ्चालनका लागि सबैभन्दा प्रभावकारी माध्यम भएको बताएका छन् ।
युक्रेनको रक्षा मन्त्रालयका एक स्रोतले पछि बीबीसीलाई बताएअनुसार, ‘गएराति हामीले प्रतिघण्टा १६० किलोमिटरभन्दा बढी गतिमा स्टारलिंक कनेक्सन प्रभावित हुने प्रतिबन्ध पत्ता लगायौँ ।’ ती स्रोतले समस्याको ‘मूल कारण’ पत्ता लगाउन अनुसन्धान भइरहेको पनि बताए ।
रक्षा मन्त्रालयका स्रोतहरूले पछि स्पष्ट पारेअनुसार, कुनै सवारीसाधन वा उपकरणको गति प्रतिघण्टा १६० किलोमिटरभन्दा बढी हुनेबित्तिकै त्यसमा जडित टर्मिनलले कनेक्सन गुमाउँछ । यसले विशेषगरी इन्टरसेप्टर ड्रोन र मध्यम दूरीमा प्रहार गर्ने ड्रोन सञ्चालन गर्न कठिन बनाएको उनीहरूले बीबीसीलाई बताए । साथै, अग्रपङ्क्तिमा हुने सैन्य सामग्रीको ढुवानी, निगरानी तथा सञ्चार सङ्केत प्रसारण गर्ने क्षमतामा पनि असर परेको उनीहरूको भनाइ छ ।
यसअघि फेब्रुअरीमा मस्कले रुसी सेनाको स्टारलिंक पहुँच रोक्ने निर्णय गरेपछि युक्रेनमा रुसको सैन्य अग्रगति कमजोर बनेको थियो र रुसी कमान्डरहरू अन्योलमा परेका थिए ।
मस्कको कम्पनी स्पेसएक्सले स्टारलिंकको गति सीमासम्बन्धी पछिल्लो खबरबारे कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन ।
जेलेन्स्कीले ट्रम्पको ऊर्जा युद्धविराममा सहमत नभए अमेरिकाले गुप्तचर सूचना आदानप्रदानमा प्रतिबन्ध लगाउने चेतावनी दिएको बताएका छन् । तर, मंगलबार ट्रम्पले वासिङ्टनले युक्रेनसँग गुप्तचर सूचना साझा गर्न रोकेको भन्ने दाबी अस्वीकार गरेका थिए ।
रुसको क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमण जारी
युक्रेनी वायुसेनाका अनुसार रातारात रुसले ३९ वटा ब्यालिस्टिक तथा क्रुज क्षेप्यास्त्र र १२८ वटा ड्रोन प्रहार गरेको थियो । तीमध्ये चारवटा क्षेप्यास्त्र र ११५ वटा ड्रोन खसालिएको युक्रेनले जनाएको छ ।
लगातार दोस्रो रात किभमा रुसी क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको हो । यसैबीच, जेलेन्स्कीले बुधबार बेलायतका प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमसँग डाउनिङ स्ट्रिटमा भेट गरी युक्रेनका लागि हवाई प्रतिरक्षा सामग्रीको आपूर्ति तीव्र बनाउने विषयमा छलफल गर्ने तयारी गरेका थिए ।
पछिल्ला दुई रातमा किभका लक्ष्यमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार भएका थिए । हवाई आक्रमणको चेतावनी दिने साइरन बज्नुअघि नै क्षेप्यास्त्रहरू राजधानीमा खसेका थिए ।
रुसी क्षेप्यास्त्रको निगरानी गर्न, नागरिकलाई चेतावनी दिन र क्षेप्यास्त्र खसाल्ने प्रयास गर्न युक्रेन अमेरिकी भूउपग्रह प्रणालीमा निर्भर छ ।
यसैबीच, रुसी रक्षा मन्त्रालयले रातारात मस्को र सन् २०१४ मा रुसले आफूमा गाभेको युक्रेनको दक्षिणी प्रायद्वीप क्रिमियासहित रुसका विभिन्न क्षेत्रमा ९०२ वटा युक्रेनी ड्रोन खसालिएको दाबी गरेको छ ।
आइतबार ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका थिए, ‘तत्काल लागू हुने गरी रुस र युक्रेनबीचको युद्धमा ऊर्जा युद्धविराम भएको छ । दुवै पक्ष सहमत भएका छन् । यसलाई नतोड्नुहोस् ।’
त्यसयता जेलेन्स्कीले रुसले पनि त्यसै गरेमा युक्रेन रुसी तेल प्रशोधन केन्द्र र अन्य ऊर्जा पूर्वाधारमाथिका आक्रमण रोक्न तयार रहेको पटकपटक बताएका छन् ।
तर, रुसी विदेशमन्त्री सेर्गेई लाभरोभले युक्रेन युद्धविरामबाट प्राप्त हुने ‘राहत’ पाउन योग्य नभएको बताएका छन् । कुनै युद्धविराम भएमा युरोपले युक्रेनलाई ‘नयाँ हतियारले भरिदिन’ सक्ने र त्यसले युक्रेनलाई युद्ध जारी राख्न सक्षम बनाउने उनको भनाइ छ ।
